ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง

กองสุขศึกษา

สำนักงานทันตสาธารณสุข

กองควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข

อย.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

กระทรวงสาธารณสุข

รัฐบาลไทย

สถิติ

ผู้ชมวันนี้ :

ผู้ชมเมื่อวานนี้ :

ผู้ชมเดือนที่แล้ว :

ผู้ชมทั้งหมด :


ไซนัสอักเสบ


ไซนัสอักเสบ
ไซนัส คือ  โพรงอากาศที่อยู่ภายในกระโหลกศีรษะบริเวณส่วนใบหน้า มีทั้งหมด  4  คู่  คือ
 คู่ที่  1   อยู่บริเวณโหนกแก้มท้ายจมูก
 คู่ที่  2   อยู่บริเวณหัวคิ้วระหว่างลูกตา
 คู่ที่  3  อยู่บริเวณหน้าผาก
 คู่ที่  4  อยู่บริเวณส่วนกลางกระโหลก ศีรษะ
สาเหตุ
 ไข้หวัดเป็นสาเหตุสำคัญของไซนัสอักเสบเฉียบพลัน  แต่ในไซนัสอักเสบเรื้อรังจะมีสาเหตุจากภาวะหวัดเรื้อรังจากภูมิแพ้ แกนกั้นจมูกคด  มีริดสีดวงของจมูกหรือเนื้องอกในจมูก  ตลอดจนมีสิ่งแปลกปลอมในช่องจมูก  ทำให้รูเปิดของไซนัสอุดตันเกิดการติดเชื้อตามมา
อาการ    ผู้ป่วยจะมีอาการตั้งแต่
1. มีน้ำมูกข้นเหนียว
2. มีเสมหะไหลลงคอ กระตุ้นให้เกิดการไอโดยเฉพาะเวลากลางคืน
3. มีอาการคัดจมูก แน่นจมูก
4. ปวดบริเวณรอบ ๆ  จมูกหรือหัวคิ้วหน้าผาก
5. ในบางคนอาจจะบ่นว่ามีอาการปวดศีรษะโดยเฉพาะเวลาเช้า
6. บ่อยครั้งรู้สึกร้อน ๆ  หนาว ๆ คล้ายมีไข้
7. ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น บางครั้งการรับกลิ่นจะสูญเสียไป
โรคที่พบตามมาจากโพรงไซนัสอักเสบรุนแรง คือ
• ลูกตาอักเสบจากเชื้อลุกลามเข้าสู่ลูกตา
• เยื่อหุ้มสมองอักเสบ
• ฝีในสมอง
การรักษา
1. การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะและยาลดบวมของเยื่อบุจมูก
2. การเจาะล้างไซนัสเมื่อพบว่ามีน้ำหรือหนองขังอยู่ในไซนัส
3. การผ่าตัดเพื่อขจัดสาเหตุและในกรณีที่รักษาด้วยยาและการเจาะล้างไซนัสไม่ได้ผล
การปฏิบัติตัวเมื่อรับการรักษา
1. รักษาด้วยยา

• รับประทานยาตามแพทย์สั่งให้ถูกต้องตรงตามขนาด  เวลา  อย่างน้อย  14 วัน
• ห้ามหาซื้อยามารับประทานเอง เพราะจะทำให้เชื้อดื้อยา  รักษาไม่หายขาด
• มาตรวจตามนัดทุกครั้ง
2. รักษาด้วยการผ่าตัด
• การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด
- ผู้ป่วยต้องได้รับการตัดขนจมูกทั้งสองข้าง
- ตรวจเลือด  เอกซเรย์ปอดและไซนัส  ตามคำสั่งการรักษาของแพทย์
- งดน้ำและงดอาหารตามคำสั่งการรักษาของแพทย์
- นอนพักผ่อนให้เพียงพอโดยคืนก่อนผ่าตัดต้องนอนที่โรงพยาบาล
- เช้าวันผ่าตัดให้แปรงฟันทำความสะอาดช่องปากก่อนไปห้องผ่าตัด
• การปฏิบัติตัวหลังผ่าตัด
- เมื่อกลับถึงหอผู้ป่วยให้นอนพักผ่อนบนเตียงอย่างน้อย  6 ชั่วโมง  โดยให้นอนศีรษะสูง
- ในจมูกจะมีผ้าก๊อสหรือถุงฟองน้ำอุดไว้ป้องกันเลือดออกประมาณ 1 – 2 วัน  แล้วจะเอาออกให้
- ให้วางกระเป๋าน้ำแข็งบริเวณจมูกและหน้าผากหลังกลับจากผ่าตัดทันที
- ถ้าเลือดไหลลงคอห้ามกลืนให้บ้วนทิ้ง  หมั่นทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำยาที่ทางตึกจัดให้แปรงฟันเช้า – เย็น
- ให้รับประทานอาหารอ่อนในวันแรกหลังผ่าตัด
- รับประทานยาปฏิชีวนะ ยาลดบวมเยื่อบุจมูกตามที่จัดให้  ถ้าปวดมากขอยาแก้ปวดได้ทุก 4 – 6 ชั่วโมง
อาการที่พบได้หลังผ่าตัด
1. บวมบริเวณโหนกแก้มใต้ขอบตาล่าง
3. มีเลือดซึมลงคอ  ถ้ามีเลือดไหลมากให้แจ้งพยาบาลทันที
4. มีเลือดซึมออกที่หัวตาข้างที่ผ่าตัด
คำแนะนำเมื่อกลับบ้าน
1. หลังจากเอาที่อุดจมูกออกให้จะยังมีน้ำเลือดจาง ๆ ซึมแล้วจะค่อยหมดไป
2. ถ้าบริเวณจมูกใต้ขอบตาและโหนกแก้มบวมใช้ความร้อนประคบโดยใช้ข้าวสุกใส่ถุงพลาสติกหรือไข่ต้มยังร้อนประคบบริเวณที่บวมวันละ 2 ครั้ง
3. ห้ามสั่งน้ำมูกแรง ๆ  หรือแคะจมูกจะทำให้เลือดออก
4. ไม่ควรทำงานหนักกลางแดดจัดประมาณ 1  สัปดาห์
5. รับประทานยาตามคำแนะนำของทางโรงพยาบาลจนครบ
6. รับประทานได้ตามปกติ
7. สังเกตอาการผิดปกติ  เช่น  มีไข้สูง  เลือดออกจากจมูกมาก  ให้มาพบแพทย์ทันที
8. ถ้าเลือดออกไม่มากให้บีบสันจมูกไว้ประมาณ  10  นาที  และใช้ถุงน้ำแข็งวางที่ดั้งจมูก
9. ล้างทำความสะอาดภายในโพรงจมูกด้วยน้ำเกลือตามแพทย์สั่ง
10. ต้องมาตรวจตามแพทย์นัดให้ตรงตามวันที่นัด ที่ห้องตรวจผู้ป่วยนอก หู  คอ  จมูก  พร้อมใบนัดทุกครั้ง
การป้องกันการเกิดไซนัสอักเสบซ้ำ
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• พักผ่อนให้เพียงพอ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์โดยเฉพาะผักสด  ผักใบเขียว  ผลไม้ทุกชนิด  ปลา  ไข่
• หลีกเลี่ยงจากการเป็นหวัดเรื้อรังเมื่อเป็นให้รับรักษาให้หาย
• หลีกเลี่ยงจากสิ่งที่ระคายเคืองเยื่อบุจมูก  เช่น  ควันบุหรี่  ควันรถยนต์  ฝุ่นต่าง ๆ ผู้ที่สูบบุหรี่ควรเลิกสูบบุหรี่